Pindakaas en andere noten

Wie is er niet groot mee geworden? Dit was een tijdlang de meeste bekende en succesvolle slogan van één van Unilvers bekendste merken, Calvé. Iedereen kent het goedje, aangeprezen doormiddel van een hele rij goede en leuke reclames. Wat de slogan op dit moment is zou ik niet weten, dus ze beginnen terrein te verliezen. Of ik kijk gewoon te weinig tv, dat kan het ook zijn.

Photo by Vincent van Zalinge on Unsplash

Pindakaas dus, peanutbutter op z’n Engels, of Amerikaans. Amerikanen, die er graag jam op smeren, of nou ja, jelly, dat is toch weer net wat anders dan onze Betuwse jam. De befaamde ‘peanut butter & jelly’ combinatie. Hier in Nederland, waar we toch van beide smeersels houden, nooit echt aangeslagen. Of dit een kwestie van smaak is, of een kwestie van desinteresse van de marketingafdeling van Unilever weet ik niet.

Ochtendritueel

Sinds lange tijd had ik vandaag dus weer eens pindakaas op mijn brood, sterker nog, sinds lange tijd had ik überhaupt weer eens brood mee naar mijn werk. Eerlijk gezegd kwam die salade iedere dag ook wel een beetje mijn neus uit. Een klein beetje afwisseling kan geen kwaad. Maar goed, mensen zijn gewoontedieren, en de samenstelling van mijn dagelijkse werkmenu behoort tot het ochtendritueel, automatische piloot dus, weinig ruimte voor creatitiveit. Het zal vanaf nu dus wel een maand of twee pindakaas zijn wat ik in mijn tas vindt.

Wat er altijd in mijn tas zit, iets wat ook onderdeel is geworden van het ritueel, zijn noten. Gewoon noten. Een bakje noten, iedere dag. Alhoewel, bijna iedere dag, vandaag ben ik hem vergeten leeg te eten,. Walnoten, paranoten, cashewnoten, macademianoten, pecannoten en pistachenoten. Rauw, ongezouten en ongebrand. Volgens veel bronnen een kleine toevoeging aan je dagelijkse dieet wat veel voor je kan doen. Wat precies weet ik niet, maar het voelt goed en het is lekker.

Vandaag dus vergeten, gelukkig is er een verdwaalde zak gezouten Cashewnoten naast me op de bank beland, voor een luttele zeventien euro (ok, misschien overdrijf ik iets) op de kop getikt bij de Intratuingroenteman gister.

Zout, zout maakt alles toch net iets lekkerder… Hoeveel zout zit er in Pindakaas eigenlijk?

 

Lasagne

Deze ochtend kreeg het kerstuitstapje een vervolg in Dortmund. Er werd gefrühstuckt bij een Konditorei met strammer max, ruhr ei en croissants. Van de lieftallige dames in de bäckerei kregen we nog twee extra broodjes mee voor onderweg en toen werd er koers gezet richting de laatste halte van dit weihnachtsweekend, de kerstshow van Intratuin Duiven.

Photo by Sébastien Marchand on Unsplash

Intratuin

Halverwege werd de koers door een eigenwijze navigatie echter bijgesteld naar Intratuin Elst, want waar op de heenweg nog langs Duiven werd gereden, zou dat nu niet in de route voor komen. Hoe dan ook, er stonden kerstballen op het verlanglijstje dus op naar Elst. Na de winterwonderland route te hebben gevolgd, discussies gevoerd te hebben over ballen en pieken kwam de kassa in zicht. Vlak voor de kassa ging de oogst van sommigen nog bijna verloren vanwege een verloren rolmandje, maar deze werd gelukkig teruggevonden.

Met de eindstreep in zicht werden er nog wat strategisch opgestelde boeken van de ‘koopjestafel’ meegepakt (die oude kopersgedragtruc werkt nog altijd prima) en werd na afrekenen een zak mandarijnen uitgezocht. Een Duitse groenteboer voelde er gisteren niet al teveel voor de mandarijnliefhebber zelf zijn stukken fruit uit laten zoeken, maar deze intratuinfruitboer gelukkig wel. Iedereen weer blij en de mandarijnfrustratie weg.

Honig

Met thuis in zicht, het ontbijt inmiddels verteerd en de afwezige lunch begint het vraagstuk ‘wat eten we eigenlijk vanavond’? Een sterk staaltje besluitvorming tovert het lasagne-idee snel op tafel. Lasagne, de Italiaanse klassieker waar je altijd blij van wordt. Lagagne dus, de traditionele variant, volgens Honig dan. Want deze keer geen stapsgewijze alles vers en van scratch kooksessie. Nee, een zak voorgesneden Italiaanse groente, een bakje gehakt van de Appie en dus een pakje lasgne-mix van Honig. Ok vooruit, een extra uitje, een takje rozemarijn en wat extra knoflook voor het idee en voor de smaak. Netjes de stappen achterop het pak volgen en met een bord op de bank je gehemelte branden aan een net iets te hete lasagne. Heerlijk, zondag.

 

Woordenchef-lasagne-honig.jpg

 

Glühwein & bratworst

Na een avondje bier bij de overbuurman met een zooitje andere mannen was acht uur opstaan een redelijke opgave. Langer blijven liggen dan 8:24 was echter geen optie want de taxi naar Dortmund zou om 9:00 uur voor de deur staan.

Taxi

Een weddenschap of dat de taxi, die enige historie met vertragingen heeft, voor of na half tien zou arriveren werd door mij glansrijk verloren. Het was een paar minuten over negen, ik had zelfs mijn schoenen nog niet aan, chapeau. Er werd na een pitstop bij het dichtstbijzijnde tankstation koers gezet richting het Ruhrgebied.

Na een rit van precies twee uur, vol kerstmuziek, appels uit het raam en een mislukte sanitaire stop werd de verblijfplaats zonder enige moeite gevonden. Een hotel met in de lobby een vriendelijke hond en de lakens van de dagelijkse schoonmaak verspreid in het trappenhuis konden de spullen gedropt worden in de kamers. De lift stamt uit 1966, maar zo te zien heeft de rest toch nog wel een keer een opfrisbeurt gekregen.

Currywurst

Volgens de receptioniste was het vijf minuten lopen naar de weihnachtsmarkt, het doel van deze reis. Volgens Google waren het er twintig, maar een kniesoor die daar op let. Op naar de glühwein. Die is al snel gevonden, maar omdat alcohol op de nuchtere maag nooit een goed idee is nemen we de route langs de bratwurst kraam. Het wordt voor mij een curryworst in stukjes, met een los broodje. Niet helemaal wat ik besteld had, dacht ik, maar de worstenmeneer vond van wel. Prima, worst is worst.

Op naar de glühwein er tegenover, al werd het voor mij, vanwege een slechte smaakherinnering aan dit drankje eerst een veilige heisse schoco mit één of andere alcoholische versnapering. Alles leek te kloppen, vrienden, worsten, hete alcoholische dranken, wat een luxe, wat een onbezorgdheid.

En het kon ook niet beter kloppen, het leven is mooi, een mislukte curryworst is nog nooit zo lekker geweest.

Diepvriespizza

Soms zijn er belangrijkere dingen dan eten. Soms is eten even ondergeschikt. Soms heb je helemaal geen zin in eten, en soms is er geen tijd om te eten. Deze dagen zijn niet talrijk, maar vandaag was zo’n dag.

Photo by Mark Riechers on Unsplash

Ontbijt

Het begon eigenlijk al meteen in de ochtend, met een riedeltje dat niet leek op het inmiddels toch wel standaard te noemen ochtendritueel. Er was geen flow, het ging niet op de automatische piloot en daarom werd er ook eigenlijk niet of nauwelijks ontbeten. Deze lijn trok zich op de dag prima door, met een geskipte lunch, door een uitgelopen bedrijfscollege aan een kleine 40 jongens van de Haagsche Hogeschool.

Er was een verdwaalde banaan, uiteraard wel de dagelijkse kiwi’s en een onverwachts, overhaast naar binnen gewerkt, maar welkom stuk taart van een jarige collega. De werkdag liep over in een gezellige borrel, het is immers vrijdag en daar waren gelukkig wat hapjes om weer een uurtje of wat door te kunnen komen. Al voor de weg richting huis ingezet werd, was al duidelijk dat eten er vandaag helemaal bij in zou schieten.

Ambitieus project

Een ambitieus ingezet project door de chips- en nootjesliefhebber was nog niet helemaal tot het gewenste einde gebracht en direct bij thuiskomst was mijn hulp nodig. Of beter gezegd, mijn steun, want de hulp bleek achteraf wat overbodig, het was meer een dubbelcheck. Hoe dan ook, een momentje om iets te eten was er uiteindelijk pas om een uur of 21:30.

Gelukkig ligt de Albert Heijn aardig op de route terug naar huis vanaf de Gamma, dus kon er daar een fijne Big American’s diepvriespizza gescoord worden. Soms is dat heel fijn, een vakkundig vers afgebakken pizza als de kroon op een ultieme samenwerking. Een project dat als het aan mij had gelegen pas ergens in februari opgepakt had geworden, maar dat voor de pizzabakker prima direct vandaag gestart en afgerond kon worden. En ze had gelijk.

Het is fijn als je samen dingen kunt doen, zelfs als je ze in eerste instantie alleen doet. Het is fijn dat je dingen kunt overlaten aan een ander, en ze toch samen doet.

Samen is fijn.

Chocolade

Puur, melk, wit, met nootjes, smeerbaar, drinkbaar, van Tony, bevroren, warm of strooibaar. Ik heb het hier natuurlijk over chocolade. Dat goedje gemaakt van cacaobonen.

Photo by Michał Grosicki on Unsplash

Chocola is hier niet echt veilig in huis. Als er iets is, dan moet dat op, zo snel mogelijk. Niet omdat het snel bederft, nee, gewoon omdat mijn hersens dat signaal afgeven. Chocoladeletter, hop, naar binnen. Wat het precies is weet ik niet, echt genieten doe ik er zelfs niet altijd van, vaak wel, maar het is meer iets wat gewoon moet.

Chocopasta in huis, dan wordt dat gegeten, is het er niet, mis ik het niet. Een verdwaalde reep van Tony Chocolonely, helemaal voor mij. Niet alleen omdat ik de snelste ben, maar omdat de tweede persoon hier in huis liever chips of borrelnootjes naar binnen werkt. Een goede combi hier van zoet en hartig dus. Brownies, een doos magnums, of een zak chocoladepepernoten, geen maat zit er op.

De enige uitzondering is chocomel, dat is lekker, maar is toch wat minder bijzonder dan de rest. Met chocolade schijn je ook erg lekker te kunnen koken, en dan heb ik het niet per se over taarten of toetjes. Nee ook in combinatie met hartig, pittig en allerlei andere smaken komt deze Zuid-Amerikaanse uitvinding goed tot zijn recht. Tenminste, dat schijnt, eigen ervaring heb ik hier nog niet heel veel mee, maar dit lijken me toch enkele experimenten waard. Alleen al om het feit dat een aantal mislukte probeersels misschien de dwangmatigheid om alles in één keer op te vreten misschien wat matigen.

Maar eerst kijken of ik het laatste restant chocoladeletter van de chipsliefhebber kan scoren….

Pannenkoek

Eens in de zoveel tijd heb je daar spontaan zin in. Niet dat daar altijd een specifieke reden voor is te bespeuren, het is er dan gewoon. Spontaan komt er dan een antwoord op de vraag ‘wat eten we vanavond eigenlijk’? Pannenkoeken!

Pannenkoeken dus. De pannenkoek. Sinds een aantal jaar ook een ingeburgerd scheldwoord, alhoewel dat nooit heel als hele gemene verwensing wordt ingezet. Dat zou de originele pannenkoek ook geen eer aan doen. De pannenkoek is iets waar je niet kwaad op kunt zijn en waar ook geen kwaad in zit. Er mislukt er weleens eentje, maar ach, dan proberen we het gewoon nog een keer.

Koopmans

Op de één of andere manier assoscieren mensen pannenkoeken vaak met nostalgische zaken. Lekker pannekoeken (toen nog zonder n) eten bij Opa en Oma, of tijdens een kinderfeestje. Gek genoeg zijn mijn herinneringen aan de pannenkoek vooral recente. Bijvoorbeeld dat je dat handige pakje van Koopmans, tegenwoordig ook in allerlei glutenvrije, meergranen, rechtsdraaiende en fluoriserende (weet ik veel) varianten, helelmaal niet nodig hebt.

Nee, men neme (of een veelvoud hiervan):

  • 250 gram bloem (of naar smaak een ander meeltje
  • 4 eieren (minimaal vrije uitloop, twee sterren, heel normaal tegenwoordig)
  • 1/2 liter melk (biologisch, want de boer wil ook wat)
  • Snufje zout
  • Voor de liefhebber een beetje kaneel

Alles in een grote beslagkom, en mixen maar. Officieel is het beter om na een paar minuten mixen het beslag nog even te laten staan, maar meteen de pan in is ook prima. Klontje boter in je koekenpan, beetje hannessen met plakjes spek die aan elkaar blijven plakken (geen beter leven keurmerk te bekennen), soeplepel beslag als een dekentje erover heen en als een volleerd Pannenkoekenbakker met een soepele polsbeweging dat ding met een zwaai omdraaien. Ik kan niet ontkennen dat dit iedere keer opnieuw een lekker gevoel geeft.

Een goeie stapel bakken, stroop en poedersuiker toevoegen naar smaak, en genieten.

 

Woordenchef-pannenkoeken-stroop.jpg

Koffie, deel 1

Dit zal heel waarschijnlijk niet de laatste keer zijn dat ik op deze plaats iets schrijf over dit zwarte wonderdrankje. Eén van de dagelijkse zekerheden van het leven, het klinkt dramatisch, maar zonder minimaal één van deze jongens wordt de dag ook vaak een drama.

Nespresso

Het is één van de dingen die opstaan, vooral door de weeks opstaan, een stukje draaglijker maakt. Met de ene hersenhelft nog niet helemaal wakker op de automatische piloot een cupje in het Nespresso apparaat doen en op start drukken. De herrie die dat ding dan op dat tijdstip in een volkomen stil huis, in een stille straat maakt, zorgt er voor dat de andere hersenhelft ook ontwaakt.

Eerst een glas melk, koffie op een lege maag schijnt superslecht te zijn, maar hé, wat is dat niet tegenwoordig? Dus ik zal niet ontkennen dat een shotje cafeïne zo nu en dan het eerste is wat op de dag mijn slokdarm door gaat. Voor ik op de fiets stap zit ik soms al aan twee straffe ristretto’s en dan moet de dag pas echt beginnen. Op kantoor gaat dit vrolijk verder. Zwarte espresso’s, in een  klein doorzichtig ikea-glaasje gaan er, als ik niet op let, bij bosjes doorheen.

Verslaafd

Koffie dus, Hollanders zijn er gek op, maar op andere plaatsen in de wereld kunnen ze er ook wat van. Ieder uiteraard zijn eigen smaak, eigen manier van bereiden en eigen toevoegingen om het nog lekkerder te maken. Ondertussen krijg ik in het weekend soms een lichte hoofdpijn, ‘oh ja’ denk ik dan, ‘geen koffie op nog vandaag’. Verslaafd? Zeker. Lekker? Nogal.

 

Photo by Edan Cohen on Unsplash

Appeltjes van oranje

Koud uit de koelkast vind ik ze het lekkerst. Zo koud dat ze eigenlijk zeer doen aan je tanden terwijl je er in bijt. Het sap moet zuur zijn, maar niet te zuur, want je tanden hebben al genoeg te verdragen van de kou. De geur maakt het compleet, de doordringende onmiskenbare geur van de sinaasappel. Die geur die als je even niet oplet de rest van de dag aan je vingertoppen kleeft.

Je kunt ze persen als je wilt, je hebt ze in de ‘handvariant’. Je hebt ze met veel vruchtvlees en witte draden, je hebt ze soms een tikkeltje uitgedroogd, of je hebt ze, zoals ik net, mooi helder en vol van smaak. De appeltjes van oranje, een naam die je rond deze periode ook weer veel hoort in een liedje over wat vroeger ’s lands grootste kinderfeest was. Nu is het vooral een feest voor grote mensen, grote bange mensen.

Bitter

Net als die mensen kan het oranje fruit bitter zijn, fabrikanten die er sap van maken gooien er dan ook zoveel suiker in dat een gemiddeld glaasje jus d’orange tegenwoordig net zo goed voor je lijf is als een handje chocolade pepernoten. Sinasappel dus, een smaak die iedereen kent. Van vroeger, wanneer je een glaasje versgeperst kreeg van je moeder. Een glaasje extra wanneer je ziek was. Verwerkt in een zakje thee, samen met een mandarijntje, als een fijn momentje in je favoriete hoekje van de bank. Of als smaak van de strepsil, bij beginnende keelpijn. De oranje appeltjes werken blijkbaar helend, laten we het hopen.

Krokant laagje

We nemen, een bakje overgebleven gestoofde rode kool van een week of twee geleden uit de vriezer. Een pakje runderpoulet, uit de andere vriezer die in de schuur staat, ooit geleverd door de vrienden van koopeenkoe.nl en de laatste aardappelen uit de zinken emmer op de keukenvloer. Het vlees is wat laat uit de vriezer gekomen, dus even snel in een bak koud water om snel te ontdooien.

Uit de tuin

Het plan is eerst een soort stoof te maken van het vlees zelf en daarna alles samen als een ovenschotel nog een keer extra in de oven. Uit de tuin komt nog wat bleekselderij en een handjevol kruiden. Uien zijn altijd wel in huis en uit de groentela in de koelkast komt een winterpeen. Het vlees is inmiddels ontdooit en kan in stukken worden gesneden. Althans, dat was het al, maar sommige hompen ietsjes fijner snijden kan geen kwaad.

In een braadpan wat olie en een flink stuk boter samen verwarmen en laten smelten. Vlees erin, vuur niet superhoog, maar ook niet te laag. Beetje zout er over zodat de sappen er goed uitkomen. Ondertussen een litertje of wat bouillon op het vuur. Zodra het vlees aan alle kanten dichtgeschroeid is, mag het er weer uit, het vocht kan in de pan blijven. Fijngesneden peen, uien en bleekselderij in de pan, minuutje of tien fruiten, vlees er weer terug bij. Even samen goed verwarmen zodat alles weer dezelfde temperatuur krijgt. Een flinke stuif bloem er over, zodat de smaken er goed inblijven en roeren tot het allemaal lekker aan elkaar plakt.

Speciaalbiertje

In de koelkast nog een speciaalbiertje gevonden. Brand Sylvester, als ik het goed herinner een overblijfsel van een speciaalbieravond van vorig jaar. Prima voor vandaag, in zijn geheel in de pan kieperen. Lekker roeren tot het begint te pruttelen en de geur van alcohol vervlogen is, en alles wat zoetig begint te ruiken. Paar scheppen bouillon en een laurierblad of twee toevoegen en alles mag de over in voor een uurtje of vier (140 graden ongeveer).

Aardappels schillen en half uurtje koken in de overgebleven bouillon. Fijnstampen met een flinke scheut melk, paar draaien peper en wat klontjes boter. Na het stampen doorroeren tot het een lekkere plakkerige zachte massa wordt. Purree. De rode kool even laten uitlekken, we willen niet teveel vocht in de ovenschaal. Het geheel opbouwen. Het stoofvlees onderop, de rode kool daar op en de purree daar weer op. Alles bij elkaar al zo’n vijf uur bereidingstijd, maar ach, het is zondag! Als finishing touch een mooi krokant laagje. Of tenminste dat was het idee. Een klein beetje paneermeel met wat kleine klontjes boter goed mixen met een garde en dan bovenop de rest als laatste laag.

250 graden

Oven op 180 graden en de timer op dertig minuten. Het bovenste laagje ziet bij de eerste wekker nog wat witjes. Nog maar tien minuten op 200 graden dan. Ook na het tweede signaal van de ovenwekker ziet alles nog steeds wat blank. De schaal dan maar iets naar boven en alles nog eens tien minuten langer, nu op 250 graden, iets met geduld. De wekker gaat voor de laatste keer, de keuken ruikt inmiddels niet meer naar de mix van hartig en zoet van de twee verschillende stoven, maar naar een vuurkorf die nog wat nasmeult op een feestje wat tegen het einde begint te lopen en waar al even geen vers hout meer op gegooid is. Oven open, mooie wolk rook de keuken in.

Het krokantje laagje is er! Het is alleen wel wat zwart en verdwijnt ook linea recta weer de prullenbak in. Timing blijft essentieel.

Familiebier

Vrijdag is, zoals al eerder beschreven dus de borreldag. Afgelopen vrijdag was het dat heel letterlijk. Een biertje in de stad. Vaders, zonen, zwagers, een avondje pilsjes drinken. Een tijd geleden al afgesproken middels de groepsapp ‘ff naar van Geffen’. Plaats van handeling dus; Stadskroeg van Geffen.

Plaats aan de bar

Ik arriveer zelf als eerste, de beste plaatsen direct aan de bar zijn blijkbaar nog vrij en bieden zelfs nog plaats aan de overige drie die nog moeten komen. De grote mannen worden gechauffeurd door zuslief deze avond, die daarna richting mijn bank gaat. De zwager achter de bar geeft aan dat er vanavond een klein verjaardagsfeestje is ook, dus het kon nog weleens druk worden.

 

Woordenchef-familiebier.jpg

 

Essentiële levenszaken

Wanneer zwager twee, vader van zwager en m’n eigen pa ook arriveren kan de vrijdagavond beginnen. Over biervoorkeuren, concerten, reisjes naar Ierland en Schotland, een klein beetje werk en nog allerlei essentiële zaken van het leven passeren de revue. Pilsjes worden na de laatste slok vakkundig vrijwel direct vervangen door een versgetapte nieuwe. Er worden uitstapjes gemaakt naar bokbier, een speciaalbiertje en zelfs wat whiskey.

De kroeg loopt vol, het volume gaat omhoog, de muziekkeuze wordt wat bedenkelijker, maar ach het is iemands verjaardag en hun lol werkt aanstekelijk. De gesprekken vinden inmiddels plaats op standje oorschreeuwen en er gaan schalen met bittergarnituur langs. Een mooie bijkomstigheid van zo’n verjaardagsfeestje. De kastelein-zwager vraagt of ik even het luik naar de bierkelder wil bewaken, zodat niemand per ongeluk zijn nek breekt.

De avond vliegt voorbij, afrekenen, afscheid nemen en op de fiets naar huis. Thuis een eierkoek met Hazelnootpasta naar binnen werken (bij gebrek aan wat beters), in slaap vallen en de dag er na een kater. Het was een goeie avond.