De ochtend is een moment van rituelen. Vaak wordt het opstaan op iedere keer dezelfde manier een aantal maal uitgesteld. Soms een keertje extra, soms ook helemaal niet. De dagen waarop er geen uitstel is geweest zijn vaak de beste. Toch wordt het direct opstaan, zonder snoozen nog geen ritueel op zich. Zoveel slechter zijn de dagen die iets later beginnen blijkbaar niet.

Photo by Jakub Kapusnak on Unsplash

Kledingkamer

Mijn hersenen staan tot ik op de fiets stap, of deze week in verband met het weer en de beschikbaarheid van het ding, in de auto, nog in een soort standby-modus. Douchen, aankleden, alles wat er bij hoort. Iedere dag exact in dezelfde volgorde, het zou in theorie zelfs in het donker kunnen. Al wordt dit een klein beetje in de weg gestaan door random rondslingerende objecten in de verschillende kamers die op de route van de slaapkamer naar de badkamer en van de badkamer naar de kleedkamer liggen. Ja, een kleedkamer, een speciale kamer met kledingkasten, alleen daarvoor bestemd. Luxe went snel.

Maar goed, struikelgevaar dus, plus het binnensmonds schelden daarop, niet te hard, want er slaapt nog iemand. Als deze hordes allemaal genomen zijn en ik mezelf iets van matchende kleren heb aangemeten (soms ga ik hier de mist in, dit hoor ik dan helaas pas aan het einde van de dag), volgt de tweede acte van deze voorstelling. De trap af, naar beneden, tegen beter weten in hopen dat de krant er vandaag wel om 06:17 al is, in plaats van om stipt 7:00 uur. Uiteraard is hij er gewoon netjes om 7:00 uur pas, zoals dat pas drie jaar het geval is. Maar toch, je weet nooit, hopen mag.

Vitaminepil

Vitaminepil naar binnen met een glaasje melk, vaatwasser uitruimen, fruit inpakken, assortiment nootjes inpakken, brood smeren, thee zetten voor degene die nog boven ligt, koffie zetten, water opzetten voor de eitjes. Allemaal zonder na te denken. Op dit moment is dat wel een kleine uitdaging, aangezien de routing in de keuken is veranderd toen ik aan de andere kant van de wereld zat. Hersens van slag.

Rituelen, zo lang het duurt om ze eigen te maken, zo snel ben je er weer vanaf. Maar een ei, een ei hoort erbij.

Vandaag was zo’n dag waar de ‘donkere dagen voor kerst’ hun naam aan danken. Om een uur of 9:00 vanochtend was het nog donker en veel verder dan 32 tinten grijs zijn we de rest van de dag ook niet gekomen. De sneeuw is zo goed als weg, er is regen voor in de plaats gekomen, awesome.

Photo by reza shayestehpour on Unsplash

Vitamine D

Wanneer het tijd is om naar huis te gaan na een dag puinruimen en achterstallig onderhoud op kantoor is het dus ook alweer donker. Of nog steeds. Of een combinatie van die twee. Hoe dan ook, veel vitamine D is er vandaag niet binnen gekomen. Gelukkig is er de kerstboom, toch een lichtpuntje in deze grauwe week. Gaat de zon zich überhaupt nog laten zien deze week?

Als vervanger van de vitamine D in deze donkere periode zijn er allerlei speciale lekkernijen in het leven geroepen rondom de verschillende feestdagen. Het zal niet echt ter vervanging van zijn, maar voor kortstondig geluk zorgen ze over het algemeen wel. De laatste restanten chocoladepepernoten op kantoor waren de afgelopen dagen geen match voor mijn vitamine D-gebrek en tot mijn vreugde lag er in de vriezer een verdieping lager nog een banketletter op me te wachten.

Sinterklaas

Vanwege de China-perikelen is Sinterklaas volledig aan mij voorbij gegaan. De  banketletter als jaarlijks cadeautje rond dit feest had ik dus ook niet op mijn netvlies. Een echte verrassing dus, des te leuker. En des te lekkerder. Vakkundig is de gehele letter binnen iets meer dan een dag naar binnen gewerkt. Niet alleen door mij, er is een gedeelte naar een andere bestemming gegaan, maar toch, als dat niet was gebeurd ga ik er vanuit dat hij alsnog op was geweest. Een klein beejte zelfbescherming dus ook, dat uitdelen.

Misschien dat deze vraatzuchtigheid ook de reden is dat ik zojuist chips heb afgeslagen. Rare gewaarwording die donkere dagen. Chips afslaan, het voelde onwennig. Doe mij maar de zomer.

Het huis ruikt naar gestoofde rode kool. Mijn broek ook, al de hele dag denk ik. Vanochtend rook ik het niet, je went blijkbaar snel aan geuren. Maar net, toen we het huis binnenstapten was het alsof je door een klein muurtje van geur heen moest.

Photo by Stephanie McCabe on Unsplash

Die broek zullen mensen dus al wel de hele dag geroken hebben. Kleine herinnering aan mezelf; als je ’s avonds laat nog aan de kook slaat, trek dan de dag erna niet nog een keer dezelfde broek aan. Detail.

Zussie

Vandaag hoeft er niet gekookt te worden. Mijn kleine zussie is jarig. En dat betekent natuurlijk dat er iets lekkers gegeten wordt. Zoals dat hoort op een verjaardag, kiest de jarige het gerecht en dat is hier vaak het oerhollandse frietje, met de bijbehorende snacks. Kroketje, berenklauw, frikandelletje speciaal, een paar kipnuggets en de ondergewaardeerde sitostick.

Zeventien personen friet

Zakken friet voor zeven personen waar ook met gemak zeventien personen van hadden kunnen eten, satésaus, mayonaise en appelmoes erbij. Veel Nederlandser wordt het niet. Na al dat Aziatische smaakgeweld van de afgelopen weken was dat zeer welkom. Als klap op de vuurpijl een paar van de wereldberoemde toetjes van Mona, zelfs de bitterkoekjes variant!

Na dit feestmaal is het al snel tijd voor koffie en thee, en daar hoort natuurlijk een taartje bij. En dan zijn er twee opties die altijd zorgen voor een klein beetje instant geluk. De zelfgemaakte appeltaart en de zelf gemaakte monchoutaart. Het is de laatste deze keer. Het geheel aangevuld met flauwe grapjes links en rechts en de avond is compleet.

Ik ben weer thuis, heerlijk. China? Japan? Dat is zo ver weg!

Het is koud vandaag, het sneeuwt vandaag, er rijden wat weinig treinen vandaag en het schijnt een ramp te worden op de weg vandaag. Toch gaat de reis naar Utrecht, living on the edge. Iets met een bistro, al zal deze nooit een Michelen-ster verdienen.

Bandenfabrikant

Wie deze wel krijgen, wordt vandaag in Amsterdam bekend. Een spannende dag voor de cheffies in Nederland. Hoe een bandenfabrikant ooit toonaangevend is geworden in de haute cuisine is mij niet helemaal bekend. Dat lijkt me een mooi verhaal, daar moet ik mij eens een keer in verdiepen.

Maar Utrecht dus, waar de Ikea een nikszeggende pop-up store in kerstsferen heeft geopend. Nu hoor je mij geen slechte dingen over Ikea zeggen, geniale winkel, geniaal concept. Maar dit tijdelijke winkeltje in het centrum voegt niks toe aan die genialiteit. Dat er een goed doel aan gekoppeld is (volgens mij dan…) kwam ook niet helemaal lekker uit de verf, dus nogal een gemiste kans.

Zweedse winkel

Ons huis staat vol met eerste levensbehoeften uit de Zweedse winkel, de ene komt vaker tevoorschijn dan de ander. Vandaag was het de beurt aan een iets minder veelgebruikt item. De römertopf. De wat? Ja de römertopf. Ooit als aanbieding op de kop getikt zonder er een doel mee te hebben. Het ding, het lijkt een beetje op een terra cotta plantenbak, schijnt al uit de Romeinse tijd te stammen en is bedoelt om gerechten in te stoven.

Het is eigenlijk de bedoeling dit stukje keukengereedschap heel vaak te gebruiken, zodat de smaken van al je stoofpotjes in de poreuze bak trekken. Nu is dit voorlopig mislukt, want het is vandaag de tweede keer dat hij op tafel komt. De eerste en laatste keer was tijdens een bier- en stoofvlees avond. Nu is het de beurt aan een mega-rode kool. Een kerstkadootje, zelfs voorzien van een kaartje.

Tien uur stoven

Nu is de veredelde bloembak niet klein te noemen, maar de fijngesneden rode kool past er nagenoeg in. Eerst uiteraard wat aanfruiten met ui, knoflook en een klein beetje balsamico. In de topf liggen al wat laurierblaadjes, kruidnagels, jeneverbessen en een paar scheppen bruine bastersuiker te wachten. Een pannetje bouillon staat ook al op. Twee appels in kleine blokjes mogen ook in de bruinrode bak en vooruit ook een beetje kaneel en wat nootmuskaat. Keer roeren, bouillon erover, deksel erop en in de oven. Een graat of 120 en stoven maar.

’s Nachts stoven, past wel bij al die sneeuw.

Nu is anderhalve week niet ontzettend veel. Van een heel jaar is dat 2.9% en in een gemiddeld mensenleven niet meer dan één van de vele verre herinneringen. Dat is althans hoe de geest het ziet.

Photo by Lionello DelPiccolo on Unsplash

Sneeuw

Mijn lichaam denkt er op dit moment volgens mij even anders over. Dat doet nu net alsof ik in een compleet nieuwe wereld terecht ben gekomen, vol met rare gewoonten en gebruiken. Dingen als sneeuw, kerstbomen, huiskatten en gek voedsel als een afhaalkipschotel met aardappelschijfjes en erwtensoep uit de vriezer.

Mijn maag is blijkbaar in een hoog tempo gewend geraakt aan zaken als magen en bergen pepers en is nu een tikkeltje in de war. Na het ophalen van een natte kerstboom, in het begin van een middag vol flinke sneeuw, worden ook de laatste restanten pepernoten aangesproken. Even een tussendoortje. De lampjes zitten inmiddels in de boom en daarna volgen meteen de eerste verschijnselen van een kleine jetlag.

Aanpassingsvermogen

Liggend op de bank, steekt ook een lichte allergie voor de twee muizenvangers hier in huis weer even de kop op. Kan dit zo snel, of is dit aanstellerij (zal het laatst wel zijn)? Kortom, zo’n klein reisje zorgt voor nogal wat veranderingen in mijn lichaam. Aanpassingsvermogen aan de omgeving is dus blijkbaar sterk aanwezig en dat is maar goed ook.

Na een kopje snert en het aanzicht van een volledig opgetuigde kerstboom begint het allemaal alweer wat vertrouwder te voelen. De zondagse woonprogramma’s als achtergrondmuziek en discussievoer maken het alweer bijna helemaal als vanouds.

Aanpassen dus, lijkt me handig. Twee weken heeft mijn lichaam er voor, moet genoeg zijn. Daarna staat de volgende aanpassingsronde alweer op het programma. The Big Apple awaits!

Het is een beetje traditie geworden om zo’n beetje vanaf ieder vliegveld vanwaar weer richting Nederland wordt vertrokken een fles drank mee te nemen voor in onze drankkast. Deze kast raakt echter al redelijk vol en in alle winkels die ik binnenloop zie ik vooral veel buitenlandse dranken en een blauwe fles onbekende ‘chinese spirit’ die ik de vorige keer dat ik hier was al mee het vliegtuig heb ingesleept.

Boekwinkel

Ik besluit de drank deze keer te laten voor wat het is. Aangezien ik het boek dat ik op de heenweg heb gekocht op Schiphol al uit heb, en ik toch echt weer een vlucht van ongeveer twaalf uur voor de boeg heb, besluit ik op zoek te gaan naar een boekwinkel. Misschien heb ik geluk, en hebben ze wat Engelse boeken. Vlak bij mijn gate, die overigens aangeeft dat de vlucht richting Amsterdam een half uur vertraging heeft, vind ik een boekwinkeltje. Mét een Engelse sectie.

Het is een beperkte selectie, waaronder ‘The art of war’, die ik al gelezen heb en enkele boeken over hoe zaken te doen in China. Daarvan staan ook al twee varianten te wachten thuis in de kast, dus die worden het ook niet. Verder een uiteenzetting van Xi Jinping over hoe hij China leidt. Na wat bladeren lijkt dit een nogal saaie uiteenzetting, voor nu niet heel interessant. Dan valt mijn oog op een stapel rode boekjes. Het blijkt de Engelse vertaling van het beroemde, of beruchte, rode boekje met quotes van Mao Zedong, de bekendste voorganger van voorzitter Xi en grondlegger van het huidige China.

Mao

Het China van Mao stond centraal in het boek over de Nederlandse Selma, die hier in deze periode als één van de weinige buitenlanders leefde onder twijfelachtige omstandigheden. Die omstandigheden leidden er uiteindelijk ook toe dat ze het, net als haar Chinese echtgenoot, niet overleefde. Dit boekje wordt mijn souvenir besluit ik, benieuwd naar hetgeen zoveel levens zo diepgaand heeft beïnvloed en dit nog steeds doet. Mao is niet meer, maar de partij nog wel, de ideëen zijn weliswaar gemoderniseerd, maar communisme is nog steeds de basis.

Niet altijd zichtbaar, maar zeker merkbaar, Whatsapp, Facebook, Instagram, Google, allemaal grotendeels geblokkeerd. Mijn stukjes geschreven in de afgelopen week zijn ook via een omweg gepubliceerd (bedankt schatje!) omdat de normale manier niet mogelijk was. De hand van Xi reikt ver, heel ver. Is dit nu positief, of negatief? Dat ligt eraan aan wie je het vraagt. Anders dan in het ‘Westen’ is het in ieder geval wel? Dat zeker.

Goed, doe er ook nog maar een boekje over TED-presentatietechnieken bij, heel veel beters kan ik niet vinden. Donald Trump’s ‘The art of the deal’ gaat me nu even wat te ver. Maar het feit dat dit boek hier naast het rode boekje ligt, is op zich bijzonder te noemen.

Terug naar het Westen, maar eerst een dubbele espresso.

Na een week bivakkeren op een hotelkamer in Shanghai werd ik met de dag wat meer nieuwsgierig naar hoe die stad er nu daadwerkelijk uit zou zien. En vooral, welke sfeer er zou heersen. Tot nu toe bestond ‘mijn’ Shanghai namelijk uit een vliegveld, de hotellift, de ontbijtzaal, de lobby, taxi’s, een beursgebouw en wat restaurants daar in de omgeving.

The Bund

Vandaag zou echt de laatste kans zijn om wat meer van deze enorme stad te kunnen zien. Mijn collega’s hier uit de buurt hadden al verschillende keren aangegeven dat wanneer we in de gelegenheid zouden zijn, we toch echt even richting The Bund moesten om het Shanghai van de plaatjes te ervaren.

Het afbreken van de stand ging wonderbaarlijk vlot, ik had me toch op één of andere manier op wat ergers voorbereid hier in dit chaotische land, maar dat bleek onterecht. Sneller dan dat ik op andere beurzen gewend ben geraakt, arriveerden de lege kisten. Het inpakken is inmiddels gesneden koek, dus we konden snel richting onze bestemming. Kleine tussenstop in onze uitvalsbasis en snel door naar riverside Shanghai. Met de metro deze keer was het idee.

Sardientjes in blik

Mijn Chinese collega gaf aan geen groot fan te zijn van de metro op dit tijdstip, vrijdag begin van de avond. Het kon weleens een sardientjes in blik ervaring worden. Het leek in eerste instantie mee te vallen, maar op het tweede station wat we aandeden stroomden er zoveel mensen de wagon in dat niemand zich meer echt kon bewegen. Alhoewel, iedereen om me heen had nog steeds voldoende ruimte om telefoon van broekzak naar hand te verplaatsen en andersom, en dat dan een keer of zevenendertig achter elkaar. Had ik niet al eerder in zo’n metro gestaan, in Tokyo tijdens spitsuur, waar iedereen ook nog even keurig naar binnen wordt geduwd door een perronmedewerker met witte handschoentjes. Dan had dit aardig claustrofobisch kunnen worden.

The sky is the limit

We ellebogen ons een weg naar buiten op ons station en stappen de neonverlichting in. Het lijkt wel dag, zoveel licht is er overal. We zetten koers naar de rivier. Er is zoveel geluid om je heen dat het weer stil lijkt te worden, iedereen praat door elkaar, haalt vol overgave zijn of haar neus op, politieagenten blazen op hun fluitjes bij ieder kruispunt en megafoons op repeat proberen je de winkels in te lokken. Dan doemt de beroemde skyline op, het fotomoment. Hij stelt niet teleur. De skyline is Shanghai, vertegenwoordiging van het nieuwe China, The New World, zoals hier letterlijk enkele winkelcentra heten. Groot, groter, grootst, schreeuwend om aandacht. Vroeger was aan die kant van de rivier helemaal niks, nu is daar alles. Het kan snel gaan. En waarschijnlijk zal het nog sneller gaan de komende jaren. The sky is the limit, toch?

Dan, nog één laatste keer de explosie van smaken, nog één keer een koude Tsingtao, nog één keer ingrediënten die ik niet allemaal kan plaatsen, nog één keer China. Zondag maar lekker vertrouwd aan onze Babi Pangang denk ik, goed idee…

Lunchen in een beursgebouw betekent vaak geen aaneenschakeling van culinaire hoogstandjes. Vandaag stond er ad hoc opeens McDonald’s op het menu. Na een slalom langs een hele berg scheepswerven die we graag even wilde spreken, of nou ja, mijn collega sprak, ik luisterde vooral aangezien mijn Chinees nog steeds niet echt ontwikkeld is, stonden we opeens in de McDonald’s.

Fastfood

In één van de McDonaldsen moet ik eigenlijk zeggen, want het complex is zo groot dat er prima ruimte is voor meerdere Mac’s. De keten doet hier echt zijn recht aan fastfood/ lopende band/eetfabriek. De keuze is beperkt en ik zie weinig speciale items. Doe menu B maar zeg ik tegen mijn collega, in de veronderstelling dat het een McChicken is. Op het papiertje staat echter McSpicy, dus toch wat speciaals te pakken.

Het menu wordt naar binnengewerkt zoals het besteld en klaargemaakt is, fast. De kip is inderdaad wat pittiger te noemen dan normaal, maar nog niet bepaald om over naar huis te schrijven. Dat moet toch echt beter kunnen. Mijn Japanse collega begint me inmiddels een beetje te kennen blijkbaar. Hij en mijn Chinese collega hebben blijkbaar besproken dat ik wel wat uitgesproken smaken kan hebben, dus er wordt wat interessants opgezocht na afloop van deze dag.

Kop tot staart

En ja, na een korte wandeling, stappen we ergens naar binnen waar de ingrediënten nogal in your face van een gigantisch karkas worden gesneden. Een flinke rund, alhoewel er niet veel meer van over is, hangt daar lekker te hangen. Uitleg aan tafel leert dat hier zo’n beetje alles van dat beest verdwijnt in de hotpot die zo meteen op tafel komt. Verser wordt het ook niet, want het beest heeft vanochtend pas het loodje gelegd. De soep in de hotpot bestaat uit twee delen, één normale bouillon voor mijn Chinese collega, die niet zo van de pepers is, en één spicy voor mij en mijn Japanse vriend.

Ingrediënten van vanavond zijn verschillende fijngesneden stukken van het rund. Lekkere stukjes rood vlees, die kennen we wel, maar ook lapjes tong, stukjes long, in stukken gesneden maag en wat delen van de staart, de penis sla ik beleefd af (ook ik heb grenzen). Het spektakel kan beginnen. Na ongeveer een half uur gutst het zweet nog net niet van mijn voorhoofd. Rechts naast me rollen er wat zweetdruppels van een Japanse neus. Op de één of andere manier kunnen we allebei niet stoppen met eten, de tintelingen en lichte pijnscheuten werken blijkbaar verslavend. Mijn Chinese collega merkt op, ‘het lijkt meer een gevecht dan een diner’. Vechten tegen de pepers, vechten tegen de tranen en vechten tegen de roes die dreigt te ontstaan.

Wij winnen, we winnen van de pepers. McSpicy, eindelijk.

Vandaag waren er wat opstartproblemen in de vroege ochtend. Opstaan ging niet van harte, al gaat dat zelden wel van harte, maar dat terzijde. De gang naar ontbijt zorgde niet voor enige eetlust en in de grote ontbijtzaal was het spitsuur.

Chaos in de ontbijtzaal

Nu ben ik op zijn zachtst gezegd al geen fan van enige drukte wanneer ik net opgestaan ben, laat staan de chaotische gewaarwording van een hotelontbijtzaal in China, waar men niet zozeer bekend staat om de rust en de structuur. Even slikken dus, maar goed, wel meteen wakker, er is zelfs wat adrenaline te bespeuren geloof ik. De eetlust is er nog steeds niet echt en dan zal eigenlijk tot aan het einde van beursdag nummertje twee zo blijven.

De keuze is reuze hier, een enorm buffet, maar verder dan een net iets te droog croissantje en een dim sum pakketje kom ik niet. Dat smaakte gisteravond toch beter. Op naar het mierennest dat beurs heet. Bezoekers vliegen je om de oren, vragen, geen vragen, beleefd buigen en knikken, visitekaartjes all over the place, ‘can I take picture’, ‘ja natuurlijk can you take picture’, en voor je het weet is het al lang en breed tijd om te lunchen. Volle maag van de flesjes water, te weinig drinken op zo’n dag is dodelijk (niet letterlijk, maar toch) is de eetlust nog steeds aan het rondzwerven elders in Shanghai.

Kwallen

Mijn collega haast zich om wat lunchpakketjes te halen, beetje rijst met een vleesmixje. Mijn tanden net niet stukgebeten op de stukken bot, het is bepaald geen bento. Maar goed, we kunnen er nog even een paar uur tegenaan. Een uitnodiging voor een diner valt de stand binnen, maar met het ontbijt en de lunch in gedachte, ga ik van het ergste uit.

 

Wat blijkt, doemdenken. Na een korte wandeling brengen onze gastheren ons naar een restaurant in een groot nieuw shopping center. Shanghai homestyle cooking zeggen ze, moeders recepten. Ik laat me graag verrassen geef ik aan, en zelfs vandaag is dat echt zo. De gerechten komen op tafel, geen idee wat het allemaal is, eerst proeven en dan pas vragen wat ik in mijn mond heb gestopt. Zoet en vet varkensvlees, wat rare vinloze minipalingen, stukken kwal, een pot kippensoep met een volledige kip erin, iets wat lijkt op soja en wat verdwaalde groente. Alles is even lekker, onze gastheren zijn ‘happy’ met mijn regelmatige ‘it’s very delicious’, en dat is dan ook meteen zo’n beetje het niveau van de Engelse conversaties deze avond. Een mix van Chinees en Japans voert de boventoon, maar dat geeft niet, we snappen elkaar. De taal van tafelen is blijkbaar universeel. ‘Burp’

Donald Trump is voor mij een redelijk rode lap wanneer dit onderwerp wordt aangesneden. Met wie ik er ook over lijk te praten, op een redelijk normale discussie, zonder stemverheffingen, argumentloze losse flodders en niks zeggende filosofische uitleg is het eigenlijk nog nooit uitgedraaid. Zeker niet wanneer wanneer er de nodige Merlot of Cabernet Sauvignon in het spel was.

Hans Teeuwen

Blijkbaar waren er voor een gedegen opbouwende discussie met enkele invalshoeken vanuit andere delen van de wereld nodig. En wellicht werkten de Tsingtao biertjes hier ook wat aan mee. ‘Een Chinees, een Japanner en een Nederlander zitten in een bar…’ om een beetje de situatie te schetsen. Om het geheel compleet te maken staat die bar dus in China, in mijn hoofd niet per se de beste plaats om politiek te bespreken, laat staan te bekritiseren. Verkeerd gedacht. Niet alles wat geschreven staat is dus helemaal waar, iets wat Hans Teeuwen ooit het beste heeft uit proberen te leggen.

Dim Sum

De wereldse discussie is een goede afsluiter van de eerste dag kennis maken, handen schudden, buigingen maken, uitleg geven, struinen, en nog meer uitleggen hier in het Shanghai New International Expo Center. Een beurs is een beurs, maar een beurs in China is toch net weer anders. Niet in de laatste plaats omdat de dag wordt afgesloten met Dim Sum, verse Dim Sum. Niet in een pitoresk authentiek, geromantiseerd, stoffig en plakkerig tentje aan de rivier, waar een echtpaar van opgeteld 314 jaar iedere Dim Sum vers staat te vouwen en je je afvraagt of het wel echt varkensvlees is.

Nee, dat niet. Wel supervers, wel authentiek, wel bijzondere ingrediënten en een volledige vis, wel sterke smaken, maar ook; in een ultramodern winkelcentrum, naast de H&M en de Starbucks en betalen met behulp van een tablet en een QR-code. Authentiek hoeft niet oud te zijn. De buurvrouw aan de tafel naast me laat een boertje, het was inderdaad lekker…