Vorige week schreef ik wat in de app groep met mijn beste vrienden over een gedeeld filmpje over de vermeende besteding van 28 miljard door Rob Jetten ter voorkoming van 0,00036 graden opwarming van de aarde. Een fijn getwitterd framepje van PVV’er Alexander Kops. Een fuik zoals dat heet. Toen ik me in die app-groep vol vrienden dan ook hardop afvroeg of de afzender in die fuik was gelopen kreeg ik een veelzeggend ‘?’ terug. Inmiddels zijn we alweer verder en zie ik gekozen politici, provinciaal, gemeentelijk, landelijk, wie niet eigenlijk, gretig dit frame, dit narratief delen op LinkedIn en andere socials. Het gaat dan al snel over WEF-agenda’s, D66drammerij en andere zo uit het doe-het-zelf-complothandboekje weggelopen theorietjes.
Dus, het kon niet uitblijven. Dan toch ook maar hier even over die 28 miljard. Over de onderliggende verontwaardiging en een paar boektips. 28 Miljard. Een hoop geld. Denk ik. Al is 327 miljard, waar ik al eerder over schreef (zie hier: https://woordenchef.nl/2023/03/27/719-naaierij/) nog een tikkeltje meer. En ongeveer hetzelfde als de minimaal 26 miljard die de superrijken achteroverdrukten met hun dividendstrip-hobby’s (https://nos.nl/artikel/2479957-om-mogelijk-honderden-mensen-deden-mee-aan-miljardenfraude-met-dividend). Maar goed, 28 miljard dus. Dat is het totaal van alle klimaatplannen van minister Jetten. Die overigens al vastgelegd zijn in het regeerakkoord en niks nieuws zijn. De plannen zijn ergens april al bekend gemaakt en zijn klaarblijkelijk effectief om voor 2030 te voldoen aan de Europese richtlijnen. Lees er hier wat over: https://nos.nl/artikel/2472948-kabinet-trekt-28-miljard-uit-voor-120-klimaatmaatregelen-zal-af-en-toe-knellen
Richtlijnen die er vooral voor bedoeld zijn om richting 2100 en daarna, wanneer onze kleinkinderen ongeveer onze leeftijd hebben, de aarde voor ons mensensoort nog een beetje leefbaar te hebben. Ons mensensoort in Nederland ook vooral, aangezien wij afstammen van voorouders die het een supergoed plan vonden en vinden om onder de zeespiegel te gaan wonen. Laat die zeespiegel de komende jaren nu enkele meters stijgen als we op deze voet doorgaan. Hoe dat exact zit, krijg ik niet helemaal uitgelegd zo uit de mouw en ik moest het van mijn vrienden beknopt houden. Ik raad iedereen die er wat meer van wil weten het boek van Jelmer Mommers Hoe gaan we dit uitleggen te lezen. Heb je echt geen tijd om je wereldbeeld op meer te baseren dan geframede twitterclipjes van anderhalve minuut. Begin dan met het pamflet van Rutger Bregman Het water komt. Niet een volledig waterdicht verhaal, maar het is een begin en je leest het in een half uurtje uit.
Want waar mijn vrienden, en veel andere Nederlanders, verbijsterd zijn over wat er gezegd wordt in dat clipje ben ik verbijsterd over het gebrek aan de wil om te willen weten wat er onder ligt. En überhaupt al het gebrek aan een idee van ‘huh dit kan toch niet het hele verhaal zijn?’ Dat kan het namelijk ook niet zijn. Kamerdebatten zijn lang, saai en vaak onbegrijpelijk. Sinds Trump is het erg populair om een mooi en makkelijk frame te pakken van iets wat óf jouw standpunt goed doet, zonder op de inhoud in te gaan, of, nog populairder, plannen of voorstellen van een ander onderuit te halen. Ook, je raadt het al, zonder op enige inhoud in te gaan. Want het lijkt alsof die 0,00036 heel wat zegt over de inhoud. Dat doet het niet. De plannen gaan namelijk voor het overgrote deel over de reductie van broeikasgassen zelf, niet over wat dat doet voor de temperatuurstijging in 2030 (Er is na 2030 nog veel meer werk aan de winkel richting 2100). In die uitstoot zit namelijk veel meer besloten dan alleen temperatuurreductie. Waterkwaliteit (die er superkut voorstaat in Nederland), biodiversiteit, doorgeslagen monoculturen en industrieel gebruik van nogal schaarse grond in ons kleine land en gewoon, je weet wel, de gezondheid van een mens. Koppel daar nog aan het minder afhankelijk willen en moeten zijn van fossiele energiebronnen die met name uit het buitenland komen en waarmee vervelende geopolitieke uitruilen gedaan moeten worden (Oorlog enzo) omdat we die Groningers nu wel genoeg aangedaan hebben en je hebt ongeveer een startpunt van alles wat erachter zit.
Hadden we in die paar jaar die ons nog rest tot 2030 méér absolute impact willen hebben op de wereldwijde temperatuur, dan hadden we met dit soort maatregelen en een voor iedereen verteerbaar beleid ongeveer 100 jaar geleden al moeten beginnen. Toen wetenschappers er voor de eerste keer over berichtten en lobbyclubs zichzelf zijn gaan trainen in het tegenhouden of ondermijnen van dat soort berichtgeving. Dat ze daar steengoed in zijn geworden zie je alleen al aan de lobbyclub die een politieke partij is geworden: BBB. En ze doen er niet eens geheimzinnig over: https://remarkable.nl/opmerkelijk-nieuws/remarkable-maakt-opmerkelijke-boerburgerbeweging
Wat heeft dat hiermee te maken? Nou alles, marketeers weten alles van inspelen op sentimenten en gevoelens van mensen. Het liefst met zo simpel en kort mogelijke snackable boodschappen. Marketeers zijn vaak eikels, ik zal het maar ruiterlijk toegeven. En precies dít complexe wereldwijde grensoverschrijdende megalomane probleem, wat ook nog eens niet dagelijks zichtbaar is in onze levens en voor ons misschien wel helemaal nooit goed zichtbaar of tastbaar genoeg zal worden is totaal niet te vangen in dat soort 1-minute filmpjes en afbeeldingen waar je langs kunt scrollen terwijl je VI kijkt. Politiek is saai, langdradig en vaak gewoon ingewikkeld. En dat met name de PVV, FvD, JA21 en ook BBB getraind en inmiddels ook gewoon goed zijn in dit soort dingen is omdat zij in essentie eigenlijk niet echt iets nastreven, afgezien van vooral tégen alles zijn op een simpele manier die vaak in strijd is met geldende wetten en grondwetten in de hoop het bij een volgende verkiezing beter te doen. Afbraak dus in plaats van opbouw. En dat is wat me stoort, steeds meer. Zij hebben namelijk niet het beste voor met hun kiezers, maar vooral met zichzelf.
Daarmee zeg ik niet dat ik fan ben van Jetten en zijn plannen. Dat ben ik namelijk niet. Ze zijn te weinig concreet, voegen niet de daad bij het woord om de belastingbetaler en het MKB hierin zoveel mogelijk te ontzien. Uiteindelijk komt nog ruim 10 miljard voor rekening van die groepen. Terwijl er aan de andere kant nog steeds miljardensubsidies stromen naar grote fossiele industriëlen die aan de andere kant ook nog eens het minste bijdragen aan de schatkist omdat winst- en dividendbelasting nog steeds vele malen lager zijn dan belasting op arbeid (zie diezelfde 327 miljard). Een beter milieu begint namelijk niet bij onszelf, dat is een lang volgehouden kletspraatje. Een beter milieu begint bij megabelasters, bij de overheid zelf en begint met een integraal begin. Wat Jetten op zijn minst probeert nu.
Wat ik eigenlijk wil zeggen. Loop niet zo makkelijk in die fuik van op het oog makkelijk te verteren oneliners van twitteraars die anderhalf jaar geleden de corona-maatregelen nog vergeleken met de holocaust, roepen dat je zelf moet nadenken en tegelijkertijd alles retweeten en na-echoën wat hun complotgoeroes en favoriete ‘anti-elite’ politici hun voorschotelen en bij voorkeur Marga Bult opvoeren als alwetende bron in alles. Wees liever verontwaardigd over het verhaal wat erachter zit.
Ow, en naast de andere twee boeken die ik al heb genoemd, kan ik voor een wat breder plaatje ook nog Het begin van alles van David Graeber en David Wengrow aanraden. Over dat alles wat we denken te weten over onze geschiedenis zo’n beetje verzonnen is (die opgraving in Tiel groot in het nieuws afgelopen week zou zo in dat boek passen trouwens!). Neoliberalisme van Bram Mellink en Merijn Oudenampsen, over hoe de politiek de afgelopen 70 jaar beïnvloed is door het ingeramde door Mark Rutte vereerde marktdenken. En De Aarde een wetenschappelijk boekje uit de Elementaire Deeltjes reeks, waar ik gewoon eigenlijk echt helemaal niks begreep, om eens en voor altijd te beseffen dat wij als individuen gewoon echt geen ene reet weten van niks en dat er misschien af en toe best eens naar wetenschappers (bij voorkeur een groot collectief en niet toevallig eentje die vooral zegt wat jij toch al denkt) geluisterd mag worden, ook al wordt er door de eerder hier omschreven groepen nogal aan hun poten gezaagd.