Wanneer ik het nieuws lees, of zie, dan ben ik vaak snel genegen mijn mening hierover te vormen of te geven. Vaak ben ik de enige in de ruimte wanneer dit gebeurt, dus heb ik een leuk gesprek met mezelf over die mening. Vaak is de uitkomst dat ik start met oordelen over hetgeen ik lees of zie, zonder enige nuance. Ik heb nu eenmaal bepaalde normen en waarden voor mezelf gecreeërd de afgelopen jaren (credits richting mijn ouders en Jan-Peter hiervoor) Alles wat hier niet bij past schilder ik vrij snel af als raar, stom, abnormaal of nog erger.
Photo by CloudVisual on Unsplash
Echter probeer ik mezelf aan te leren zaken vanuit verschillende oogpunten te bekijken. En dan met name vanuit de veroorzaker, of bron, van dit nieuws. Donald Trump is het afgelopen jaar een welkome bron van nieuws geweest, maar niet per se een persoon waar ik het vaak mee eens was. De afgelopen dagen was meneer Boef nogal vaak in het nieuws, ook niet zo maar iemand waarmee ik opvattingen deel. Ook Geert Wilders, Thierry Baudet, Nigel Farage, Victor Orban, om zomaar wat personen te noemen, staan met hun mening ver af van de mijne. Toch doe ik mijn beste ze ergens te begrijpen, ik hoop ergens dat zij dat uiteindelijk ook zullen doen met meningen als de mijne.
Ik heb hier ooit het volgende over geschreven:
Reprise (origineel d.d. 20 Juli 2016)
Tegenwoordig heeft iedereen, die opgegroeid is in een soort van democratisch land, of in ieder geval iets wat erop lijkt, een mening over alles. Een mening over andere meningen met name, een mening over anderen, een mening over dingen die we niet begrijpen, een mening over dingen die we nooit meegemaakt hebben, of zullen meemaken.
Die mening willen we vaak ook graag kenbaar maken aan anderen en we willen niets liever dat anderen daar dan weer hun mening op los laten, maar dan wel het liefst op een manier die aansluit bij onze eigen kijk op zaken.
Ergens in het proces van het hebben, spuien en het in andermans gezicht duwen van een mening, zijn we het mooiste aan dat hele ding een beetje vergeten. En dat is, dat dus iedereen recht heeft op het uiten van een bepaalde visie. Ook wel vrijheid van meningsuiting genoemd in het verleden.
Dat hoor je vaak vallen, ‘vrijheid van meningsuiting’, maar ik heb toch zo nu en dan het idee dat mensen niet helemaal begrijpen wat dat nu precies inhoudt, ikzelf weet het eigenlijk ook niet zo goed meer. Vaak wordt het gebruikt in een context die meer gaat over het gelijk in iets halen, oftewel het verdedigen van de eigen mening, dan dat het gaat over luisteren naar een andere mening over hetzelfde onderwerp om daar zo mogelijk iets van op te steken en de eigen mening misschien wat bij te schaven….
Mensen praten graag, maar wanneer je praat kun je niet luisteren, en wanneer je niet luistert, kun je niks leren. Op die manier leer je dus alleen wat je jezelf aanpraat, wat je al weet en wordt je wereld dus iedere keer weer een stukje kleiner, daar anderen wel nieuwe dingen leren. Luister eens naar andere meningen, probeer te begrijpen waar die vandaan komen, probeer te achterhalen waarom de jouwe is zoals hij is en plaats jezelf eens in de situatie van een ander. Zou je dan nog dezelfde mening hebben? Is je mening niet afhankelijk van heel veel factoren? Lijkt mij wel.
Vrijheid van meningsuiting is voor mij dus niet zozeer iemand anders, die andere dingen heeft meegemaakt, andere normen en waarden heeft, een ander toekomstperspectief heeft en anders is opgevoed dan jij, proberen te overtuigen van jouw mening alsof het een vaststaand feit is. Vrijheid van meningsuiting is voor mij luisteren naar diezelfde persoon, of een voorstelling proberen te maken van zijn/haar blik op de wereld, en daarna met die nieuw opgedane kennis bedenken of er overeenkomsten zijn met jouw blik, waarom er bepaalde verschillen zijn en hoe je daarmee je mening over dat onderwerp kunt bijstellen.
Want een mening is iets wat je continu hoort te veranderen, blind vasthouden aan een mening leidt alleen tot teleurstelling, frustratie, woede, haat en wellicht nog veel erger…
Morgen weer over eten…